કોળાના બીજ શું છે?

Pumpkin Seeds in Gujarati – કોળાના બીજ માત્ર સ્વાદિષ્ટ જ નથી પરંતુ તે વિવિધ સ્વાસ્થ્ય લાભોથી ભરપૂર પણ છે. તેઓ આકારમાં કંઈક અંશે અંડાકાર હોય છે અને બાહ્ય સફેદ આવરણ દૂર કર્યા પછી, હળવા લીલાશ પડતા બીજ પ્રાપ્ત થાય છે.

પોષક તત્વો

કોળાના બીજ કેલરી, ચરબી, પ્રોટીન અને ફાઇબરથી ભરપૂર હોય છે. આ બીજમાં કેલ્શિયમ, આયર્ન, મેગ્નેશિયમ, મેંગેનીઝ, ફોસ્ફરસ, પોટેશિયમ, સોડિયમ, જસત વગેરે જેવા ખનીજો પણ હોય છે.

વિટામીન-B1, વિટામીન-B2, વિટામીન-B3, વિટામીન-B5, વિટામીન-B6, વિટામીન-B9, વિટામીન-C, વિટામીન-E અને વિટામીન-K જેવા વિટામીન્સ આ બીજમાં વિવિધ માત્રામાં હોય છે.

Pumpkin Seeds in Gujarati

Table of Contents

કોળાના બીજ ના ફાયદા | Benefits of Pumpkin Seeds | Pumpkin Seeds in Gujarati

1) હ્રદયને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદરૂપ | Helps keep the heart healthy

કોળાના બીજમાં રહેલું મેગ્નેશિયમ હૃદયનાં સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે. મેગ્નેશિયમ અને પોટેશીયમ બ્લડ પ્રેશરને નીયંત્રીત કરવામાં મદદ કરી શકે છે. મેગ્નેશિયમ રક્ત વાહિનીઓને આરામ કરવામાં મદદ કરે છે, તંદુરસ્ત રક્ત પ્રવાહને પ્રોત્સાહન આપે છે, જ્યારે પોટેશિયમ સોડિયમનાં સ્તરને સંતુલીત કરવામાં મદદ કરે છે, જે શ્રેષ્ઠ બ્લડ પ્રેશર જાળવવા માટે નીર્ણાયક છે.

આ સીડ્સમાં એન્ટીઑકિસડન્ટો અને ફાઇબરનું ઉચ્ચ સ્તર પણ હૃદયના સ્વાસ્થ્યમાં ફાળો આપી શકે છે. કોળાના બીજમાં વિટામીન ઇ અને કેરોટીનોઇડ્સ સહીત એન્ટીઑકિસડન્ટો સમૃદ્ધ છે. એન્ટિઓક્સિડન્ટ્સ શરીરમાં ઓક્સિડેટીવ તાણ અને બળતરા સામે લડવામાં મદદ કરે છે. આમ આ બીજ ખાવાથી હ્ર્દયને મજબુત અને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદરૂપ થાય છે.

2) કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવામાં મદદરૂપ | Helpful in cholesterol

કોળાના સીડ્સમાં તંદુરસ્ત ચરબીનું સંતુલિત મિશ્રણ હોય છે, જે શરીરમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ(LDL)નાં પ્રમાણમાં ઘટાડો કરે છે અને સારા કોલેસ્ટ્રોલ(HDL)નાં પ્રમાણમાં વધારો કરે છે જેનાથી બ્લડ પ્રેશર કંટ્રોલમાં રહે છે. કેટલાક અભ્યાસો સુચવે છે કે આ તેલ ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ(LDL)નાં ઓક્સિડેશનને ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે, સંભવિતપણે એથરોસ્ક્લેરોસિસ અને કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર ઘટનાઓનું જોખમ ઘટાડે છે.

3) કેન્સર સામે રક્ષણ કરવામાં મદદરૂપ | Helpful in protecting against cancer

કોળાના સીડ્સ લિગ્નાન્સથી સમૃદ્ધ છે, જે છોડના સંયોજનો છે જેમાં શક્તિશાળી કેન્સર સામે લડવાનાં ગુણધર્મો છે. લિગ્નાન્સમાં એસ્ટ્રોજન જેવા ગુણધર્મો પણ હોય છે જે હોર્મોન-સંબંધીત કેન્સર સામે રક્ષણાત્મક હોઈ શકે છે.

4) વજન જાળવવા અથવા વજન ઘટાડવા માટે ઉપયોગી | | Useful for weight maintenance or weight loss

કોળાના બીજ દ્રાવ્ય અને અદ્રાવ્ય બંને ફાઇબરથી સમૃદ્ધ છે. જે પાચન સ્વાસ્થ્યને પ્રોત્સાહન આપે છે, આંતરડાની ગતિવિધિઓને નીયંત્રીત કરવામાં મદદ કરે છે અને ભુખને નીયંત્રીત કરે છે જે વજન વ્યવસ્થાપનમાં મદદ કરે છે.

કોળાના બીજમાં ભરપુર માત્રામાં ફાઈબર, કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ, પ્રોટીન અને ચરબી હોય છે આહારમાં પ્રોટીનયુક્ત ખોરાકનો સમાવેશ કરવાથી તમને લાંબા સમય સુધી સંતુષ્ટ રાખીને એકંદર કેલરીની માત્રા ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. આ બીજમાં મેગ્નેશિયમ અને ઝીંક જેવા પોષક તત્વોની હાજરી મેટાબોલીઝમ સુધારે છે.

5) પ્રોસ્ટેટ માટે ફાયદાકારક | Beneficial for prostate

કોળાના બીજ પ્રોસ્ટેટ સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક હોય છે. આ બીજમાં ફાયટોસ્ટેરોલ્સ જેવા સંયોજનો હોય છે, જે પુરુષોમાં પ્રોસ્ટેટિક હાયપરપ્લાસીયા (BPH) અને અન્ય પ્રોસ્ટેટ ની સમસ્યાઓ ને ઘટાડે છે.

6) બ્લડ સુગર લેવલ જાળવવા માટે ઉપયોગી | Useful for maintaining blood sugar levels

કોળાના સીડ્સમાં ભરપુર માત્રામાં ફાઈબર, કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ, પ્રોટીન અને ચરબી હોય છે. જે ગ્લાયકેમીક ઇન્ડેક્સને નીયંત્રીત કરે છે અને બ્લડ સુગર લેવલને જાળવી રાખે છે. ફાઇબર, પ્રોટીન અને ચરબીને પચવામાં સમય લાગે છે તેથી આ પોષક તત્વો શરીરમાં શોષાય તે પહેલાં આંતરડામાં કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ બ્રેક ડાઉનની પ્રક્રીયાને ધીમી કરે છે. તેથી ભુખ ઓછી લાગે છે.

આ બીજમાં મેગ્નેશિયમનું પ્રમાણ સુધારેલ ઇન્સ્યુલિન નિયમન અને ટાઇપ-૨ ડાયાબિટીસનાં ઓછા જોખમ સાથે સંકળાયેલું છે. વધુમાં, આ બીજના ફાઇબર બ્લડ સુગરનાં નીયંત્રણમાં ફાળો આપે છે.

7) હાડકાનાં સ્વાસ્થ્ય માટે ઉપયોગી | Useful for bone health

આ બીજ ફોસ્ફરસ, મેગ્નેશિયમ અને મેન્ગેનીઝ જેવા ખનીજોથી ભરપૂર હોય છે, જે હાડકાનાં સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આહારમાં તેમને સામેલ કરવાથી હાડકાની મજબુતાઇ અને ઘનતાને ટેકો આપવામાં મદદ મળી શકે છે.

8) મૂડ અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક | Beneficial for memory, mood and mental health

આ બીજમાં રહેલું ટ્રીપ્ટોફેન, સેરોટોનીનનું અગ્રદુત છે, જે મૂડ નિયમનમાં ભૂમીકા ભજવે છે. કોળાના બીજનું સેવન કરવાથી મુડ અને માનસિક સુખાકારીમાં સુધારો થઈ શકે છે.

9) શુક્રાણુ ની ગુણવત્તામાં સુધારો કરવામાં મદદરૂપ | Helpful in improving sperm quality

કોળાના બીજમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઝિંક અને એન્ટીઑકિસડન્ટ હોય છે. ઝિંકમાં શુક્રાણુની ગુણવત્તા વધારવાના ગુણ હોય છે. આ બીજ મા રાહેલા એન્ટીઑકિસડન્ટ ટેસ્ટોસ્ટેરોનનું સ્તર અને એકંદરે હેલ્થ મા સુધારો કરે છે. આમ કોળાના બીજ સંયુક્ત રીતે પ્રજનન ક્ષમતા અને પ્રજનન કાર્ય માં ખુબજ ફાયદો કરે છે.

10) ઊંઘ સુધારવામાં મદદરૂપ | Helpful in improving sleep

કોળાના બીજ એ ટ્રીપ્ટોફેનનું કુદરતી સ્ત્રોત છે. ટ્રીપ્ટોફેન નામ નું એમીનો એસિડ ઊંઘ ને પ્રોત્સાહન કરવામાં મદદરૂપ છે. રાત્રે સૂતા પહેલા આ સીડ્સ ખાવાથી ઊંઘ માં ફાયદો થાય છે.

આ બીજમાં મેગ્નેશિયમ નો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. મેગ્નેશિયમ ઊંઘ ની ગુણવત્તા માં સુધારો કરે છે.

કોળાના બીજ ક્યારે અને કેવી રીતે ઉપયોગમાં લેવા જોઈએ.

કોળાના બીજને નાસ્તા તરીકે તમે કોળાના બીજ કાચા ખાઈ શકો છો.

કોળાના બીજને શેકવાથી તેનો સ્વાદ વધે છે તેમને થોડું ઓલિવ ઓઇલ અને તમારી પસંદગીની મસાલા (જેમ કે મીઠું,મરી અથવા મસાલા) વડે ટૉસ કરો પછી તેમને પકાવવાની નાની ભઠ્ઠીમાં ગોલ્ડન બ્રાઉન થાય ત્યાં સુધી શેકો. શેકેલા કોળાના બીજ સ્વાદિષ્ટ નાસ્તો બનાવે છે અથવા સુપ, સલાડ અથવા અનાજ પર છાંટવામાં આવે છે.

આ બીજ સલાડ, દહીં, સ્મૂધી સહિતની વિવિધ વાનગીઓમાં સરળતાથી સામેલ કરી શકાય છે અથવા નાસ્તા તરીકે પોતાની જાતે ખાઈ શકાય છે.

આ બીજ દિવસમાં ગમે ત્યારે લઈ શકાય છે. મુઠ્ઠીભર કાચા અથવા શેકેલા કોળાના બીજ ભૂખને સંતોષવામાં અને ઝડપી ઉર્જા વધારવામાં મદદ કરી શકે છે.

કોળાના બીજની આડ અસરો

કેટલાક લોકોને કોળાના બીજથી એલર્જી થઈ શકે છે. એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓમાં ખંજવાળ, સોજો, શિળસ અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ શકે છે. જો તમને એલર્જીની શંકા હોય, તો તાત્કાલિક તબીબી સહાય લેવી જરૂરી છે.

એક સાથે મોટી માત્રામાં આ બીજ ખાવાથી કેટલીક વ્યક્તિઓમાં જઠરાંત્રીય અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે. જેમાં પેટનું ફુલવું, ગેસ અને પેટમાં ખેંચાણ જેવા લક્ષણોનો સમાવેશ થઈ શકે છે.

વધુ વાંચો

Leave a comment